Skip to content
 

فراخوان برای ضبط و گردآوری صدای زبان‌های ایرانی

نگارنده قصد دارد تا همراه با مدخل‌های زبان‌های ایرانی در نسخه آنلاین فرهنگنامه ایران، یک فایل صوتی نیز قرار دهد تا آن زبان قابل شنیدن باشد و خصوصیات آوایی آن بطور ملموس دریافته شود. بسیاری از این زبان‌ها بر اثر قدرت رسانه‌های فارسی‌زبان در حال اضمحلال هستند و رو به فراموشی و نابودی می‌روند. در برخی موارد، تعداد گویشوران یک زبان از چند هزار و حتی چند صد نفر فراتر نمی‌رود و به اندازه‌ای محجور هستند که حتی متخصصان و اهل زبان نه تنها آنها را نمی‌شناسند که نامشان را نیز نشینده‌اند. زبان‌های ایرانی، بخش مهم دیگری از یادمان‌های کهن و فرهنگی این سرزمین هستند که در قبال پاسداشت و حفاظت از آنها کوشش درخوری انجام نمی‌شود.

برای این منظور از همه علاقه‌مندان و گویشوران به زبان‌های گوناگون رایج در ایران و پیرامون آن درخواست می‌شود تا برای تکمیل بایگانی صوتی زبان‌های ایرانی با ما یاری و همراهی کنند. از کسانی که علاقه به انجام اینکار را دارند و میل دارند تا زبان یا گویش بومی خود را به این مجموعه بیفزایند، تقاضا می‌کنم نکات زیر را تا جایی که مقدور است، در نظر داشته باشند:

– ضبط صدا را می‌توان با هر وسیله مقدور، اعم از نوار کاست یا ضبط‌کننده‌های دیجیتال (با هر فرمت دلخواه) انجام داد.
– طول مدت صدای ضبط شده محدودیتی ندارد.
– محدودیتی در تعداد نمونه‌های ارسال‌شده توسط یک شخص یا اشخاص متعدد وجود ندارد.
– می‌توان از روش فیلمبرداری (تصویر و صدای توأمان) بجای ضبط صدای صرف استفاده کرد.
– نویزهای احتمالی موجود در صدای ضبط شده و فواصل سکوت توسط ما ویرایش و اصلاح خواهند شد.
– شخصی که برای ضبط صدایش انتخاب می‌شود، ترجیحاً مسن و بیسواد باشد و کمتر تحت تأثیر رسانه‌ها و بخصوص تلویزیون بوده باشد.
– ترتیب سخنانی که گفته و ضبط می‌شود، ترجیحاً مطابق با معیار زیر باشد، اما الزامی بر رعایت دقیق آن نیست:

سلام و احوالپرسی + نام گویشور + نام روستا یا شهر + نام زبان + هر قطعه یا قطعاتی که گویشور به دلخواه خود میل دارد بیان کند (اعم از خاطره، ضرب‌المثل، شعر، ترانه و امثال اینها) + تعارف‌های پایانی و خداحافظی + برگردان فارسی آنچه گفته شد توسط شخص گویشور یا شخصی دیگر + نام ضبط کننده + تاریخ و محل ضبط. (احوالپرسی و تعارفی‌های آغازین و پایانی اهمیت زیادی در درک مفهوم و مقایسه زبان‌ها دارد و نیز تأثیر بسزایی در همبستگی و همدلی مردم خواهد داشت).

پرونده‌های صوتی که به دست ما برسند، پس از تکمیل و ویرایش فنی، در نسخه آنلاین فرهنگنامه ایران و به نام فرستنده منتشر خواهد شد و در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

نام تعدادی از زبان‌ها به شرح زیر است: آسی (اُستی)، ارمنی، اِشکاشِمی، اَشکون، بَرتَنگی، بلوچی، پرسون، پشتو، تاتی، تُخاری، ترکی (و اعضای خانواده آن همچون: ترکی آذربایجانی، ترکمنی، خلجی، اویغوری، ازبکی)، تُمشُقی، روشانی (روشنانی)، زیباکی، سریکولی، سنگلیچی، شُغنانی، طبری (مازنی/ مازندرانی)، عربی (خوزستانی و ایلامی) کاتی، کردی (و اعضای خانواده آن همچون: کُرمانجی، بادینانی، سنه‌ای، مُکری، کلهری، سنجابی، عبدویی، زازا، دیمیلی، باجلانی، گورانی، سلیمانیه‌ای، بایزیدی، زندی، اورامانی)، کلیمی، کومزاری، گیلکی، لری (و اعضای خانواده آن همچون: بختیاری، بویراحمدی، فیلی، گیانی، ممسنی، چارمحالی، کهگیلویه‌ای، لکی)، مندایی (صبی)، مونجانی (مونجی)، وخانی (وخی)، ویگلی، یدغه (یدغا)، یزغلامی و یغنابی.

ضمن تشکر و قدردانی از همه همراهان و علاقه‌مندان، لطفاً نمونه‌های ضبط شده و یا پرسش‌های احتمالی خود را به یکی از نشانی‌های زیر بفرستید.

امیدوار است این کوشش و همراهی، گام دیگری برای پاسداشت یادمان‌های فرهنگی و کهن مردمان این سرزمین باشد.

با سپاس و احترام
رضا مرادی غیاث‌آبادی
صندوق پستی ۳۵۵-۱۳۱۴۵ تهران
ghiasabadi@gmail.com
info@irania.ir

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی