Skip to content
 

آریوبرزن (اریه‌برزن)

آریوبَرزَن: آریَه‌بَرزَن. پسر اَرتَه‌بازو. سردار ایران در زمان داریوش سوم هخامنشی که با سپاهیانش راه بر سپاه اسکندر بست و در برابر او مقاومت کرد. آریوبرزن و تمامی همراهانش در این مقاومت جان خود را از دست دادند. این واقعه را کالیستنس و آریانوس در کتاب تاریخی خود آنابازیس آورده است.

[hidepost]

بنا به این گزارش‌ها، اسکندر در سال 330 قبل از میلاد و با بهره‌گیری از ضعفی که در آن زمان بر ایران چیره شده بود، به ایران حمله می‌کند و با چند جنگ نه چندان بزرگ و مهم، دو شهر مهم بابل و شوش را تصرف می‌کند. سقوط پایتخت هخامنشی و فرار داریوش سوم، موجب سقوط شاهنشاهی هخامنشی می‌شود. اما این آخر راه نبود. هنگامی که اسکندر و سپاه همراهش در حال حرکت از شوش به تخت‌جمشید بودند و به گردنه‌های بلند کوه‌های بین راه می‌رسند، آریوبرزن راه را بر آنان می‌بندد و با یک سپاه 5000 نفری چندین بار به آنان هجوم می‌آورد و از سرزمین خود دفاع می‌کند. تمامی این حملات با تلفات فراوان و شکست مواجه می‌شود. هنگامی که سپاه آریوبرزن فقط هزار نفر سرباز داشته است، ناچار می‌شود تا به عنوان آخرین راه‌حل با همین عده‌ معدود از وفاداران خود بر فراز تنگه‌ای باریک بروند که قرار بوده سپاه اسکندر از آنجا عبور کند. آنان علاوه بر جنگ‌افزارهای متداول، مقدار زیادی سنگ نیز در بالای تنگه گرد آورده بودند تا به هنگام عبور سپاه اسکندر از تنگه، بر سر آنان بریزند. چرا که می‌دانستند تعدادشان کمتر از آن است که بتوانند به نبردی رو در رو بپردازند. این کار با موفقیت نسبی انجام می‌شود. سپاه اسکندر به تنگه می‌رسد و آریوبرزن و یارانش شروع به افکندن سنگ از بالای تنگه می‌کنند. جمع زیادی کشته می‌شوند و عده‌ای عقب‌نشینی می‌کنند. چند بار کوشش اسکندر برای عبور از تنگه با شکست مواجه می‌شود و به دلیل وضعیت صعب‌العبور منطقه، راهی دیگر برای پیشروی نداشته‌اند. سپس اسکندر تلاش می‌کند تا از پشت کوه‌های تنگه بر آریوبرزن و یارانش حمله کند. اما این حملات ناکام می‌ماند. چرا که آریوبرزن تعدادی از یاران خود را در مکان‌های مناسب گمارده بود تا مانع از صعود دشمن به کوه شود.

چنانکه کالیستنس نقل می‌کند، در نهایت چوپانی محلی به نام «لیبانی» یک راه ناشناخته به بالای تنگه را به اسکندر معرفی می‌کند و سپاه اسکندر با استفاده از همان راه ناشناخته به بالای تنگه می‌روند. اسکندر پس از پایان نبرد، این چوپان را نیز به دلیل خیانت به کشورش می‌کشد و می‌گوید اگر زنده می‌ماند، به من هم خیانت می‌کرد.

کالیستنس زمان نهایی این نبرد را معادل با 12 اوت سال 330 قبل از میلاد ثبت کرده است. این روز در تقویم آن زمان با روز 16 مرداد برابر است. نبردی که در بالای تنگه در می‌گیرد، منجر به کشته شدن آریوبرزن و تمامی یاران او می‌شود. همچنین ← لئونیداس.

[/hidepost]

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی