Skip to content
 

آنکتیل دوپرون

آنکِتیل دوپِرون: آبراهام یاسِنت آنکِتیل دوپِرون (Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron). نخستین اوستاشناس و معرفی‌کننده اوستا به جهانیان (1731- 1805 میلادی). آنکتیل دوپرون سرگذشت عجیبی داشت. او در حالیکه دانشجویی ساده بود، با دیدن چند برگ از اوستا در کتابخانه سلطنتی پاریس دچار شوق فراوانی برای آشنایی با آن کتاب و نیز زبان فارسی و سنسکریت شد. این در حالی بود که هنوز جهانیان چیزی از اوستا نمی‌دانستند. او مصمم می‌شود که با جیب خالی و اندک پولی که دوستانش به او قرض داده بودند، به عنوان ملوان ساده وارد کشتی‌ای شود که به هند می‌رفت. در هند سه سال دچار دربدری در شهرهای گوناگون شد و به اندازه‌ای بدهکاری بالا آورد که سفیر فرانسه هشدار داده بود که کسی مایحتاج نسیه به او ندهد. اما او پاسخ داده بود که: «من مانند یک سرباز مقاومت می‌کنم، پیروز گشته و یا کشته می‌شوم. اندکی نان و پنیر و آب چاه برایم کافی است. آتش روشن نمی‌کنم، لحاف بر خود نمی‌کشم و سوگند وفاداری هم به کسی یاد نمی‌کنم». پارسیان هند که شور وصف‌ناپذیر او به متون کهن را می‌دیدند، نسخه‌های خطیِ قلابی‌ای را به قیمت گزاف به او می‌فروختند و روند مطالعات و وضعیت مالی او را بغرنج‌تر می‌کردند.

[hidepost]

او در نهایت پس از هفت سال مشقت و پایداری به هدف خود نائل می‌آید و پس از پشت سر گذاشتن همه ناملایمات، در انبار کشتی‌ای که زندانیان را به اروپا می‌بُرد، مخفی می‌شود و به وطن خویش باز می‌گردد. آنکتیل پس از بازگشت، نخستین گزارش خود از یک متن ناشناخته باستانی که اوستا نام داشت را منتشر می‌کند. روشنفکران آن روز فرانسه (و از جمله ولتر و اصحاب دایره‌المعارف) او را دیوانه‌ای حقه‌باز و بی‌سواد قلمداد می‌کنند و موجب می‌شوند که کسی به دستاورد دوپرون توجه نکند. این بی‌توجهی شصت سال بطول انجامید. آنکتیل در زمانی که در هند بود، حدود 120 جلد کتاب و 2500 صفحه که خودش رونویسی کرده بود را تهیه کرد و همگی آنها را در اوج بی‌بضاعتی به رایگان به کتابخانه سلطنتی پاریس هدیه کرد. هنگامی که پس از انقلاب کبیر فرانسه برای او مستمری معین کردند، او به‌رغم استیصال آنرا نپذیرفت و گفت که کارهایی که انجام داده برای دستمزد نبوده است. توجه جدی به آثار و دستاوردهای آنکتیل دوپرون و تردید در بدگویی‌های ولتر، به مرور و پس از انتشار مطالعات راسموس راسک و تنها هنگامی آغاز شد که او مرده بود. هر چند که اطلاعات دوپرون تا حد زیادی نادرست بود، اما او آغازگر راهی بود که بعدها دیگران آنرا تکمیل کردند. از جمله آثار اوست: تحقیقات پیرامون زبان‌های کهن ایران، رساله در باره درستی اوستا، نظام علوم دینی مغان از دیدگاه پلوتارک، اوستا اثری از زرتشت، قانونگذاری شرقی، رساله در باره تطبیق آرای مؤلفان یونانی به ویژه هرودوت و کتزیاس در باره آغاز و طول مدت امپراتوری آشور و نیز آرای ایرانیان در باره سلسله پیشدادیان، ملاحظاتی پیرامون امپراتوری مادها و پارس‌ها در مقایسه‌ای با سلسله‌ای موسوم به کیانیان در آثار شرقی، تکمله‌ای بر سلسله‌های پیشدادیان و کیانیان، تحقیق پیرامون مهاجرت‌های مردها- قوم باستانی آسیا، در باره کلام و فلسفه و عقاید هندیان.

[/hidepost]

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی