Skip to content
 

اوتانه (اوتان، اوتانس، هوتن، هوتانس، هودنه، اومیتنه)

اوتانَه: (فارسی باستان)/ هودَنَه (عیلامی)/ اومیتَنَه (بابلی)/ اوتانِس (یونانی)/ اوتان/ هوتانس/ هوتن. پسر ثوخْرَه (به روایت داریوش در کتیبه بیستون). از اهالی ناحیه پارس، از بزرگان و صاحب‌منصبان هخامنشی و از سرداران داریوش در نبرد با گَئومات. هرودوت او را برادر کاساندان و برادر زن کورش دانسته است (هرودوت، کتاب دوم، بند 1 و کتاب سوم، بند 2). فیدوما (یکی از زنان کمبوجیه و گئومات و سپس یکی از زنان داریوش)، دختر اوتانه بود.

اوتانه یکی از پیشگامان برقراری حاکمیت مردم در ایران بود. به گزارش هرودوت، پس از سرکوب گئومات و پیش از اینکه داریوش به پادشاهی برسد، جلسه‌ای پنج روزه با شرکت هفت تن از بزرگان کشور برای تعیین نوع حکومت و چگونگی توزیع قدرت برگزار شد (هرودوت، کتاب سوم، بند 80 تا 88). در این جلسه نظر اوتانه به تلخیص بر این بود که: «هیچکس نمی‌باید به تنهایی حاکم بر سرنوشت کشور باشد و در چنین حالتی، فرمانروای مطلق به دام خودکامگی خواهد افتاد و مردم را به فساد و چاپلوسی سوق خواهد داد. بهترین شکل حکومت، حکومت مردم است و اینکه مردم عهده‌دار اداره امور کشور باشند. به این ترتیب که مردم برای اجرای حق حاکمیت خود، مسئولانی را انتخاب کنند و تصمیمات هر مسئولی پس از اینکه به شور گذاشته شد، اجرا گردد» (هرودوت، کتاب سوم، بند 80).

اما داریوش که یکی از این هفت نفر بود، با این نظر مخالفت می‌کند و می‌گوید که «بهترین شکل حکومت آن است که یک نفر به عنوان شاه بر همه مردم فرمانروایی کند» (هرودوت، کتاب سوم، بند 82). پس از اینکه داریوش موفق می‌شود نظر خود را به دیگران بقبولاند و خود نیز در نهایت به پادشاهی برسد، اوتانه با این شرط که پس از این نه به کسی فرمان بدهد و نه از کسی فرمان ببرد، از تمامی مسئولیت‌های خود کناره‌گیری می‌کند (هرودوت، کتاب سوم، بند 83؛ رجبی، هزاره‌های گمشده، جلد دوم، ص 211).

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی