Skip to content
 

گاهشماری اوستیایی

گاهشماری اوستیایی: یکی از نظام‌های کهن گاهشماری و گاه‌سنجی که در سرزمین اُسِت اُسِتی/ اُسِتیا/ آس/ آلان/ آلبانیای قفقاز زنده مانده است.

مردمان اوستیا، سنت گاه‌سنجی طبیعی خورشیدی، یعنی مراقبت و مشاهده محل طلوع و غروب خورشید در روزهای گوناگون سال خورشیدی را تا چند دهه پیش حفظ کرده‌ بودند و هنوز هم به شکل نادری بر آن پایبند هستند. آنان سنجش فرارسیدن پاره‌های زمانی سالیانه و نیز هنگام جشن‌ها و مناسبت‌ها را نه با تقویم متوسط محاسباتی، که با رؤیت حقیقی خورشید و سنجش مکان آن می‌سنجیده‌اند.

اوستیان برای این رؤیت، از ابزار بسیار ساده و در عین‌حال دقیقی بهره می‌برده‌اند که عبارت بوده از نشان‌هایی بر بلندای کوهستانی در افق نزدیک به محل، و نیز نقطه‌ای شاخص برای بازدید و رصد که معمولاٌ با نصب نیمکتی در کنار کلیسا یا نیایشگاه روستا تعیین می‌شده است. انجام این رصد در انحصار شخصی بود که مردمان روستا او را با توجه به ویژگی‌های علمی و رفتاری، دارای خصوصیات لازم تشخیص می‌دادند و امر رصد و آگاهی‌رسانی عمومی را بر عهده او می‌سپاردند. وظیفه رصد و زمان‌سنجی از دیدگاه مردمان باستان یکی از حرفه‌های مهم دانسته می‌شد. چرا که تقویم و گاهشماری علاوه بر نیازهای محاسباتی و فنی، همواره با امور آیینی و مقدس در پیوند بوده و متولیان تقویم، همواره از میان بهترین معتمدان محلی انتخاب می‌شده‌اند. وظیفه‌ای علمی- آیینی که حتی پس از مرگ نیز به یکی از فرزندان به ارث می‌رسید و بگونه سنتی شفاهی در خاندانی پایدار می‌ماند.

برای متن کامل مقالات به نسخه چاپی کتاب مراجعه نمایید.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی