Skip to content
 

یلدا (شب یلدا، شب چله)

یَلْدا: شب یَلدا/ شب چِلِّه. جشنی در شامگاه آخرین روز فصل پاییز و سی‌ام آذرماه، جشن شب انقلاب زمستانی، جشن شب خرم‌روز، جشن شب زایش خورشید. همچنین برابر با گاهنبار میدیارِم/ مَئیذیائیریَه (اوستایی). به معنای میانة سال (منظور میانه سال گاهنباری که از ابتدای تابستان آغاز می‌شده است). جشن پایان فصل پاییز و میانه سال گاهنباری. یکی از جشن‌های گاهنباری که در آخرین روز فصل پاییز برگزار می‌شده است (← گاهشماری گاهنباری و جشن‌های گاهنباری). شب قبل از نخستین روز فصل زمستان و ماه دی که بامداد پس از آنرا روز یلدا/ تولد/ زایش خورشید می‌دانسته‌اند. ایرانیان در این شب با فراهم آوردن خوراکی‌های گوناگون تا بامداد به انتظار دیدار نخستین پرتوهای خورشید بیدار می‌نشسته‌اند. جشن یلدا (همچون جشن نوروز و جشن سده) در سنت دینی زرتشتیان پذیرفته نشده و متون پهلوی و زرتشتی در این زمینه ساکت است. اینکه این شب را نحس قلمداد می‌کند، باوری جدید و بدون سابقه تاریخی است. بیرونی در آثار‌الباقیه از یلدا با عنوان «میلاد اکبر» نام برده و منظور از آنرا «میلاد خورشید» دانسته است. تقویم میلادی نیز با اندک تغییراتی ادامه همین میلاد است که بعدها آنرا به میلاد مسیح نسبت داده‌اند.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی