Skip to content
 

شاهنامه

شاهنامه: نام عمومی کتاب‌های حماسی منثور یا منظوم که سرگذشت ایران و رویدادهای باستان را روایت کرده‌اند. از کهن‌ترین شاهنامه‌های شناخته شده، شاهنامه منثور ابوالمؤید بلخی از سده چهارم هجری است. این شاهنامه کتاب بزرگی بوده که در آن روایت‌هایی از شاهان و پهلوانان (مانند گرشاسپ و کِی‌شکن) آمده بوده است. اغلب این روایت‌ها در شاهنامه فردوسی وجود ندارد. در شاهنامه ابوالمؤید، اخبار مربوط به نریمان، سام، کیقباد، لهراسب و افراسیاب با جزئیات و تفصیل بیشتری در قیاس با شاهنامه فردوسی آمده بوده است. این شاهنامه اکنون از بین رفته و جز چند بیتی از آن بر جای نمانده است. از دیگر شاهنامه‌های منثور می‌توان از شاهنامه ابوعلی محمد بلعمی، شاهنامه بُنداری، شاهنامه ثَعالبی (← غُرَر اخبار مُلوکِ‌الفُرس و سیَرِهِم) و شاهنامه ابومنصوری یاد کرد.

[hidepost]

شاهنامه بُنداری مشتمل بر خلاصه‌ای از شاهنامه فردوسی به زبان عربی است که فتح بن علی بن محمد بنداری اصفهانی در سال 620 هجری قمری تهیه و ترجمه کرده است. شاهنامه ابومنصوری به فرمان ابومنصور محمد بن عبدالرزاق- فرمانروای طوس- در حدود سال 346 هجری قمری و با مشارکت گروهی که او از شهرهای گوناگون فراخوانده بود، تدوین شد. این اثر نیز از بین رفته و تنها مقدمه شیوای آن بازمانده است. احتمال قوی می‌رود که این شاهنامه از منابع اصلی فردوسی برای سرایش شاهنامه خود بوده است. از شاهنامه‌های منظوم می‌توان از شاهنامه یا گشتاسپ‌نامه دقیقی یاد کرد که فردوسی آنرا در شاهنامه خود گنجانیده است.

[/hidepost]

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی