Skip to content
 

زروان (کرونوس، ساتورن، جیان، کیوان، زحل)

زَرْوان: زُرْوان (اوستایی)/ کرونوس (یونانی)/ ساتورن (رومی)/ کِوان و جیان (سُغدی)/ کَیْوان/ زحل. در زبان اوستایی به معنای زمان است و از آنجا که یک دور کامل سیاره کیوان از دید ناظر زمینی سی سال بطول می‌انجامد، این سیاره را مظهر زروان/ زمان می‌دانسته‌اند. باورهای در پیوند با زروان/ کیوان بعدها تبدیل به دین و آیین‌هایی شد که نفوذی عمیق بر ادیان پس از خود داشته است. ایرانیان اهورامزدا را که در سیاره مشتری متجلی می‌شده، فرزند کیوان می‌دانستند و یونانیان نیز معادل اهورامزدای ایرانی یعنی زئوس را فرزند کرونوس می‌دانستند که معادل کیوان ایرانیست. در زبان یونانی نیز کرونوس به معنای زمان است. آیین‌های زروانی پیوند عمیقی با خورشید و باد داشته است. چرا که مفهوم زمان در این دو پدیده طبیعی به شکل بهتر و ملموس‌تری جلوه می‌کند. به نظر می‌رسد که دین زروان با نداشتن پیامبر و شرع، ویژگی‌های معمول ادیان را نداشته و بیشتر یک مکتب فکری و جهان‌نگری بوده است. از آنجا که در متون بودایی و مانوی که به زبان سغدی نوشته شده‌اند، نام زروان (به شکل «زرو») به عنوان خدای بزرگ آمده، دانسته می‌شود که باورهای زروانی تا هند و چین و در میان مانویان و بوداییان نیز گسترش و مقبولیت داشته است. زروان و باورمندان بدان در زمان رونق دین زرتشتی در دوره ساسانی به خشم موبدان گرفتار می‌آیند و دستور قتل‌عام آنان و ویرانی نیایشگاه‌هایشان صادر می‌شود. سپس در متون پهلوی (و از جمله در بندهشن) از این سیاره به عنوان «ستاره پتیاره و مرگ‌آور» یاد می‌کنند. همچنین ← کیوان و وسنتره‌جاتکا.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی