Skip to content
 

دوران پارینه‌سنگی (دوران کهن‌سنگی، عصر حجر، عصر غارنشینی، پالئولیتیک)

دوران پارینه‌سنگی: دوران کهن‌سنگی/ عصرحجر (Stone Age)/ عصر غارنشینی/ پالئولیتیک (Paleolithic). یکی از دوران‌های زندگی انسان و همزمان با 1.000.000 سال تا 15.000 سال پیش. این دوران به دوره پارینه‌سنگی زیرین، دوره پارینه‌سنگی میانی و دوره پارینه‌سنگی بالایی تقسیم می‌شود (بنگرید به همین مدخل‌ها). از عمر انسان و انسان‌نماها بر روی زمین حدود چهار میلیون سال و در حوزه فلات ظاهراً یک میلیون سال می‌گذرد. در حالیکه زندگی اجتماعی انسان، پیشینه‌ای در حدود ده هزار سال دارد. اگر این زمان چهار میلیون ساله را به مقیاس کوتاه نماییم و آنرا تنها یکسال فرض کنیم، آنگاه می‌توان گفت که انسان ۳۶۴ روز از عمر یکساله خود را بصورت انفرادی و یا در دسته‌های متفرق اما نزدیک به هم سپری کرده و فقط در آخرین روز اسفندماه به زندگی اجتماعی روی آورده است.

[hidepost]

انسان در طول این دوران حیات پرفراز و نشیب خود، دریافته بود که نوعی همیاری و همکاری با یکدیگر بهتر می‌تواند او را در برابر خطرات بالقوه محفوظ دارد. او در دوره‌های گرم و مرطوب، از جیره غذایی گیاهی بهره‌مند بود و آنرا به فراوانی و آسانی از دل طبیعت به دست می‌آورد. با اینکه انسان تمایل و نیازی به شکار و غذای جانوری در خود نمی‌دید، اما ددان و حیوانات وحشی به شکار او تمایل نشان می‌دادند و انسان تنها و بی‌دفاع، از توان مقابله انفرادی با آنها برخوردار نبود. از سوی دیگر، آدمی در دوره‌های سرد یخبندان، از روی ناچاری و به دلیل کمبود یا نبود مواد غذاییِ گیاهی، به جیره غذایی جانوری روی آورد. اکنون علاوه بر وجود خطر قبلی در معارضه با وحوش، با خطر گرسنگی ناشی از کمبود مواد غذایی و دشواری در شکار موفقیت‌آمیز نیز روبرو بود.

پس از تجربه‌های تلخ و ناگواری که به فراوانی روی داد، انسان عصر «پارینه‌سنگی» در می‌یابد که می‌تواند به نوعی اشتراک مساعی با همنوعان خود دست یازد. او می‌آموزد که می‌تواند به همنوع خود به هنگام گرفتاری در چنگال حیوانات وحشی و یا دیگر خطرات طبیعی یاری برساند و متقابلاً از او همین انتظار را داشته باشد. او می‌آموزد که می‌تواند غذای اضافی از شکار موفقیت‌آمیز خود را با دیگرانی که ناکام مانده‌اند، تقسیم کند و انتظار داشته باشد تا آنان نیز با او به همین‌گونه رفتار کنند. این «بیمه» ابتدایی و بسیار کهن، نخستین سرآغازها و سرچشمه‌های قراردادهای اجتماعی و پیدایش تمدن است. همچنین : ← کیومرث.

[/hidepost]

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی