Skip to content
 

خط ایرانی مقدم (خط عیلامی مقدم، خط ماقبل عیلامی، خط تصویری، خط هندسی)

خط ایرانی مقدم: خط عیلامی مقدم/ خط ماقبل عیلامی/ خط پیشاعیلامی/ خط تصویری/ خط هندسی. گونه‌ای از خط‌های آغازین که در هزاره سوم قبل از میلاد پدید آمد. این خط را به این خاطر که برای نخستین بار در شوش و در حوزه تمدن عیلامی کشف شد، خط عیلامی مقدم یا خط ماقبل عیلامی نامیدند؛ اما بعدها نمونه‌های دیگری از آن در نواحی متفاوتی از ایران کشف شد و یوسف مجیدزاده (باستان‌شناس) نام جدید «ایرانی مقدم» را برای آن پیشنهاد داد.

این خط انواع مختلفی دارد و نمونه‌های به دست آمده از آن ظاهراً اسناد حسابداری و ثبت کالاها بوده‌اند. خط ایرانی مقدم متکی بر ثبت علائم ساده شده از اشکال و اشیا و حیوانات و جانوران است و به این خاطر نوعی خط تصویری دانسته می‌شود. نگارنده نیز نوع دیگری از این خط را در «کَن‌چرمی» در شمال بیجار و «کَفترلی» در غرب شهریار شناسایی کرده و برای این نوع خط باتوجه به شکل ظاهری آن، نام «خط هندسی» را پیشنهاد کرده است.

نمونه‌های مشابهی با خط هندسی بر روی تعدادی از اشیای مکشوفه در شوش و حوالی تخت‌جمشید دیده شده است. نمونه‌های کن‌چرمی و کفترلی تنها نمونه‌های غیرمنقول به این خط هستند که بر روی صخره نگاشته شده‌اند. خط ایرانی مقدم تاکنون رمزگشایی و خوانده نشده است.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی