Skip to content
 

چهارطاقی کرمجگان

چهارطاقی کِرمِجِگان: چهارطاقی‌ای در مجاورت روستایی به همین نام در حدود ده کیلومتری جنوب کَهَک در استان قم. روستای کرمجگان در دامنه شمالی کوه‌های جنوب کهک و در منطقه‌ای سرسبز و حاصلخیز واقع شده است. این منطقه بجز آثار و سکونتگاه‌های باستانی فراوان که در سراسر منطقه به دیده می‌آیند، از لحاظ بررسی‌های زمین‌شناسی و بازماندهای فسیل‌های چند میلیون ساله نیز غنی و ارزشمند است. این فسیل‌ها که نگارنده به چند نمونه از آنها برخورد کرد، متعلق به انواع ماهی‌ها، صدف‌های دوکفه‌ای، مرجان‌ها، ستاره‌های دریایی و  Haplothecia pengilly  هستند که برخی از آنها متعلق به دوران پالئوزوئیک بوده و حدود 200 تا 600 میلیون سال دیرینگی دارند.

چهارطاقی کرمجگان که ظاهراً هم‌عصر دیگر چهارطاقی‌های ایران و با قدمتی حدود دوهزار ساله است، در فاصله کمی از شمال غربی روستا قرار دارد. این بنا نسبت به دیگر چهارطاقی‌ها کوچکتر است و گنبد بنا، دو پایه آن و تمامی چهار طاق آن که با لاشه سنگ و ملات گچ ساخته ‌شده بوده‌اند، فرو ریخته و تنها بخشی از دو پایه دیگر چهارطاقی برجای مانده است. از آنجا که همگی چهارطاقی‌ها دارای محور تقارن دو وجهی هستند، می‌توان با توجه به جایگاه همین دو پایه و فاصله آنها از یکدیگر، محل دو پایه فروریخته دیگر را مشخص کرد.

در این بازسازی دانسته می‌شود که هر چهار طاق بنا به سوی چهار جهت اصلی و حقیقی (جغرافیایی) باز می‌شوند و در نتیجه طلوع خورشید به هنگام اعتدال‌های بهاری و پاییزی (آغاز بهار و پاییز) در امتداد محور شرقی- غربی بنا به دیده می‌آید.

بنا به محاسبه‌های انجام شده، خط‌دیدهای انقلاب تابستانی و انقلاب زمستانی (شب یلدا/ شب چله) در این چهارطاقی به گونه‌ای که در نقشه رسم شده است، بوجود می‌آیند. البته در حال حاضر، سراسر سوی شرقی بنا در مجاورت با باغ‌های انبوه و درختان بلند قامت قرار دارد که امکان رصدی دقیق در آغاز تابستان امکان‌پذیر نمی‌شود و بهترین هنگام برای رصد چهارطاقی کرمجگان، آغاز زمستان و تا حدودی به هنگام آغاز فصل بهار است. ← چهارطاقی.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی