Skip to content
 

تورفان (ترفان، طرفان)

تورْفان: تُرفان/ طُرفان. شهری در شرق استان سین‌کیانگ در چین. این شهر در سده‌های نخستین میلادی واسطه بازرگانی چین و سرزمین‌های غرب آن و از جمله ایران بود. تورفان برای پژوهشگران زبان‌های باستانی اهمیت ویژه‌ای دارد و متون فراوان تُخاری، اویْغوری و بخصوص کتاب‌های نگارین مانوی را در آنجا یافته‌اند. مانویان منطقۀ تورفان را سرزمین «برگزیدگان» می‌نامیدند.

[hidepost]

گردیزی در زین‌الاخبار آورده است: «بر در عامل آنجا هر روز 300 یا 400 مرد گرد آیند از دیناوریان (مانویان) و صحف مانی را به آواز بلند همی خوانند و در پیش عامل آیند و سلام کنند و بازگردند». کاوش‌های باستان‌شناسی در تورفان که از اواخر سده نوزدهم میلادی آغاز شد، تاکنون منجر به کشف متون متنوعی به زبان‌های گوناگون گردیده است. اغلب این متون در برلین نگهداری می‌شوند. در یکی از این متون آمده است: «خورشید روشن/ و ماه گرد درخشان/ روشنی می‌اندازند و می‌تابند/ از تنه آن درخت/ مرغان بامدادان/ شادی می‌کنند از آن/ کبوتران هم می‌نازند/ و طاووس رنگارنگ (برتلس، ص 127).

[/hidepost]

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی