Skip to content
 

تالستوف، سرگئی پاولوویچ

تالستوف: سرگئی پاولوویچ تالستوف (1907- 1976 میلادی). باستان‌شناس. تالستوف یکی از فعال‌ترین باستان‌شناسان و قوم‌شناسان روسیه بود. او در سال 1938 میلادی یعنی در سن ۳۱ سالگی از سوی آکادمی علوم به سرپرستی علمی هیئت کاوش‌های باستان‌شناسی خوارزم برگزیده شد و سراسر عمر خود را در کویرها و شن‌زار‌های خشک و سوزان جنوب دریاچه خوارزم (آرال) صرف کاوش و پژوهش در خوارزم باستان کرد.

کاوش‌ها و مطالعات تالستوف در خوارزم به اندازه‌ای گسترده است که نام او با خوارزم عجین شده و مطالعات خوارزم‌شناسی بدون او ناممکن است. دامنه جغرافیایی پژوهش‌های او تقریباً برابر است با حوزه نام‌های جغرافیایی اوستا در بند چهاردهم مهریشت و نخستین فرگرد وندیداد، یعنی: خوارزم، سغد، نسا و مرو.

هیئت باستان‌شناسی زیر نظر تالستوف، یکی از بزرگترین هیئت‌های کاوش و اکتشاف در جهانِ زمان خود بوده است. هیئت تالستوف را حدود بیست دانشمند باستان‌شناس، قوم‌شناس، زبان‌شناس، زمین‌شناس و معمار، ده‌ها کویرنورد و راهنمایان محلی، لشکری از افزارمندان و کارگران ساده و نیمه متخصص، چندین هواپیمای اکتشافی و ده‌ها کامیون نفربر و ابزاربر، و بی‌شماری از پیشرفته‌ترین ابزارهای زمان خود همراهی می‌کرده است.

تالستوف در مدت حدود سی سال، سراسر سرزمین خوارزم را از زمین و هوا در می‌نوردد. بسیاری از محوطه‌های باستانی را برای نخستین بار شناسایی می‌کند و در آنها به حفاری می‌پردازد: حفاری در «توپراق‌قلعه»، مرکز شاهان محلی خوارزم در سده‌های آغاز میلادی و کشف کاخ‌‌ها و دیوارنگاره‌های قابل قیاس با داستان‌های سیاوش و افراسیاب در شاهنامه؛ تپه باستانی «جانبازقلعه» متعلق به هزاره ششم تا سوم قبل از میلاد؛ محوطه باستانی «یکه‌پارسان» از سده هشتم قبل از میلاد و کشف چندین نمونه از خط خوارزمی باستان در آنجا؛ همچنین حفاری در محوطه‌های باستانی «اورگنج»، «کهنه اورگنج»، «تاش‌قلعه»، و حوزه‌های تمدنی «کَلتَه‌منار» (منار کوتاه)، «تازه‌باغیاب»، «سویورغان»، «شریک‌رباط»، کرانه‌های دریاچه «سَرقَمیش» و بسیاری جاهای دیگر که یادکرد از همه آنها کار ساده‌ای نیست (نام‌گذاری‌ها را تالستوف بر اساس نام‌های مشهور محلی برای نخستین بار انجام داده و به همین شکل در باستان‌شناسی متداول شده است).

برای متن کامل مقالات به نسخه چاپی کتاب مراجعه نمایید.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی