Skip to content
 

بردیا (بردیه، بیرتیه، برزیه، اسمردیس)

بَردیا: بَردیَه (فارسی باستان)/ بیرتیَه (عیلامی)/ بَرزیَه (بابلی)/ اِسْمِردیس (یونانی). پسر کورش و برادر کمبوجیه/ کبوجیه. بردیا به شکلی مرموز کشته می‌شود و ماجرای این قتل پیچیدگی‌های زیادی دارد. داریوش در کتیبه بیستون نقل می‌کند که کمبوجیه برادر خود بردیا را بطور مخفی به قتل رسانده بود: «داریوش شاه گوید: این است آن کارهایی که پس از شاهی به انجام رساندم: پسر کورش  به نام کمبوجیه از دودمان ما در اینجا شاه بود. این کمبوجیه برادری داشت به نام بَردیا که با کمبوجیه از یک مادر و از یک پدر بودند. آنگاه کمبوجیه این بردیا را کشت. هنگامی‌که کمبوجیه بردیا را کشت؛ مردم نمی‌دانستند که بردیا کشته شده است. سپس کمبوجیه به مصر رفت. هنگامی که کمبوجیه رهسپار مصر شد؛ مردمانی پیمان‌شکن شدند و در کشور، در پارس و در ماد و دیگر سرزمین‌ها دروغ فراوان شد».

این واقعه احتمالاً بخشی از توطئه‌ای بوده که علیه فرزندان کورش انجام می‌شده است. بردیا به فرمان کورش حاکم بخشی از امپراتوری بود. حاکمیتی که در زمان کمبوجیه نیز ادامه یافته بود. شواهد موجود نشان از این دارد که بردیا محبوبیت مردمی داشته و توانسته توجه همگان را به خود جلب کند. این محبوبیت می‌توانسته برای کسانی که در سودای بدست آوردن قدرت بوده‌اند، خطرناک باشد. یکی از اینان مغی به نام گَئومات که سپندداد نیز نامیده شده، بوده است. در روایت‌های هرودوت و مورخان یونانی گفته می‌شود که او شباهت زیادی به بردیا داشته است. گئومات از سویی به کمبوجیه خبری دروغ می‌دهد که بردیا بر تو نافرمان شده و قصد شورش علیه ترا دارد. چنانکه او را دعوت به شرفیابی کنی، او نافرمانی می‌کند و به حضور نمی‌رسد. همین مغ از سوی دیگر برای بردیا پیغام می‌فرستد که کمبوجیه قصد هلاکت ترا دارد و بزودی ترا به بهانه‌ای نزد خود فرا می‌خواند. هنگامی که کمبوجیه برای آزمایش بردیا او را فرا می‌خواند، بردیا از واهمه قتل به نزد او نمی‌رود و با بهانه‌ای آنرا به تأخیر می‌اندازد. این موضوع موجب می‌شود که هم کمبوجیه به اشتباه تصور کند بردیا نافرمان شده و در اندیشه قیام است، و هم بردیا به اشتباه تصور کند کمبوجیه براستی در فکر قتل اوست.

برای متن کامل مقالات به نسخه چاپی کتاب مراجعه نمایید.

 آ   ا   ب  پ  ت  ث  ج  چ  ح  خ  د  ذ  ر  ز  ژ  س  ش  ص  ض  ط  ظ  ع  غ  ف  ق  ک  گ  ل  م  ن  و  هـ  ی